USK Interview: Gertjan Velthuizen

door Roger Klaassen

Tijdens de Sketch Day in Maastricht, twee jaar geleden, maakte ik kennis met Gertjan Velthuizen. Zijn schetsboek viel me meteen op: waar de meesten van ons op één plek één tekening maken en dan weer verder gaan, maakte hij verschillende kleine tekeningen van dezelfde plek. Zo zag je op een pagina verschillende aspecten van een locatie. Ik herinner me ook nog heel goed de treinreis terug. Tussen Maastricht en Eindhoven, waar onze wegen scheidden, zaten we gebogen over onze verfdoosjes te praten over een speciale kleur blauw – hetgeen leidde tot gefronste wenkbrauwen bij onze medepassagiers. Maar vooruit, dat zijn mijn verhalen – laten we luisteren naar die van Gertjan zelf.

Gertjan Velthuizen

Gertjan Velthuizen is op het moment van schrijven 56 jaar, is getrouwd, heeft 2 kinderen en inmiddels 3 kleinkinderen. Hij woont in Rijsoord en werkt als onderhoudsmonteur bij de technische dienst van een houtverwerkend bedrijf.

Tekenen – het begin

‘Ik teken al vanaf dat ik een potlood vast kon houden. Ik heb wat cursussen en workshops gedaan, ooit voor de aardigheid een basis diploma illustratief tekenaar gehaald bij de LOI. Maar ik had altijd moeite om enig mate van regelmaat in mijn tekenwerk te krijgen. Soms tekende ik jaren niet, meestal door spookvragen in het brein (waarom teken ik eigenlijk, ik ben toch niet goed genoeg, waar doe je het voor, wat levert het nou op…), en dan weer een tijd fanatiek en heel intensief.’

‘Ik teken zowel uit de fantasie als naar de werkelijkheid, binnen maar ook buiten: landschapjes en stadsgezichten. Door het lezen van ‘The Creative License‘ van Danny Gregory, een aanbevelenswaardig boek, begonnen wat kwartjes te vallen… en de spookjes te verdwijnen.’

Gertjan & urban sketching

‘Via het internet stuitte ik op een lokale sketchcrawl, gebaseerd op de wereldwijde sketchcrawls van Enrico Casarosa (Sketchcrawls internationale site – Sketchcrawl Nederlandse site). Dat was erg inspirerend, maar er waren slechts 4 sketchcrawls per jaar. Zoekend op het net naar meer teken-activiteiten vond ik de Urban Sketchers en m’n eerste urban sketch crawl was 17 september 2016 in Antwerpen. Een geweldige ervaring!’

Antwerpen, 17-09-2016

Inmiddels is Gertjan een aantal sketchcrawls en sketch days verder en aan de eerste goed ervaring werden nieuwe toegevoegd. ‘Wat ik mooi vind aan de Urban Sketchers Sketch Days? Het maakt niet uit wat je niveau van tekenen is, wat voor materialen je gebruikt. Leeftijd, gender, religie, politieke keuze, handicap, ras, financiële staat, het maakt allemaal niet uit: iedereen kan en mag meedoen. Een eenvoudig pennetje en een simpel tekenboekje, meer heb je niet per se nodig. Maar… meer gebruiken mag natuurlijk wel!’

Materialen

Zoals velen van ons gebruikt Gertjan vulpennen met watervaste inkt. ‘De pennen zijn onder andere Lamy Safari’s (F en EF punt) en een TWISBY Eco (EF). Ik vul de pennen met inkten Noodlers Black en Noodlers Brown #41.’

‘Voor de kleur gebruik ik aquarelverf van Winsor Newton, de artist quality (heet tegenwoordig professional) in halve napjes. Ik gebruik diverse setjes door elkaar, maar de basiskleuren zijn: lemon yellow, yellow, permanent rose, red, yellow ochre, sap green, winsor blue (green shade), french ultramarine, raw umber, burnt umber, burnt sienna. En uiteraard heb ik een aantal waterpenselen! Ik denk dat dat toch wel DE uitvinding voor de Urban Sketcher is!’

Gertjan is echter niet eenkennig: ‘Ik teken ook met fijnschrijvers van alle bekende merken met watervaste inkt. Ook mag ik graag met Oostindische inkt tekenen en dat breng ik aan met rietpen, kroontjespen, of penseel.’

Rotterdam, Delfshaven, 23-07-2017

Het papier: ‘Op het moment gebruik ik vooral de tekenboeken van ‘Pink Pig’. Het formaat is A5 en hun off-white 150 grms cartridge papier vind ik top. Ik teken op beide zijden met inkt en aquarel en dat gaat goed. Bij een wat zwaardere wassing bobbelt het papier een beetje, maar ik vind dat niet erg. Deze boekjes hebben een spiraalbinding, waardoor je dus het boekje helemaal open en om kunt slaan en het formaat een discrete A5 blijft. Bovendien ligt het boekje op een scanner altijd plat. Nadeel is dat je niet zo makkelijk op de volgende pagina door tekent omdat de spiraal er tussen zit en dat de kans bestaat dat een tekening op z’n kop staat omdat je het boekje hebt omgedraaid. De ‘Pink Pig’-boekjes met aquarel papier gebruik ik ook, prima papier.

Gertjan’s uitrusting

Ervaringen, favoriete onderwerpen en een filosofisch slot

Echt nare ervaringen heeft Gertjan niet gehad bij het buiten tekenen. ‘Wel eens een hond die mijn kruk met spullen erop omverliep en daarna het waterbakje met verfwater van een medeschilder leeg zabberde. Of een plots opstekende hagelbui.’

‘De ervaringen met voorbijgangers zijn bijna altijd positief. Je moet nog wel eens aanhoren van die oom die zo geweldig kon schilderen of de kennis die zo prachtig tekent of dat ze zelf absoluut niet kunnen tekenen maar de meesten vinden het prachtig wat je maakt. Je hebt vaak leuke gesprekjes.’

Gertjan tekent graag bomen en planten: ‘Ik teken graag in parken of in natuurgebiedjes.’

Rijsoord, 26-05-2018 en Rotterdam, 03-06-2018

‘Bij een urban sketch zal ik ook vaak proberen wat ‘natuur’ erin te tekenen, al is het maar een plantje of een boom. Verder vind ik eigenlijk alles leuk om te tekenen en heeft iedere plek wel iets wat je kunt tekenen, hoewel je het niet altijd direct ziet. Ik denk dat hierin ook een beetje de uitdaging ligt om juist dat te zien en te tekenen. Ik mag ook graag wat tekst gebruiken in mijn tekeningen. Dat wordt dan wezenlijk onderdeel van de tekening.’

Maastricht, 16-12-2017

We vragen de geïnterviewden altijd naar hun favoriete schetsen. Tot nog toe hadden onze urban sketchers daar geen moeite mee, maar Gertjan reageert filosofisch: ‘Ik heb niet echt favoriete schetsen. Eigenlijk is mijn favoriete schets degene waar ik aan bezig ben! En m’n mooiste tekening? Die maak ik morgen! Dat je tekent is van groter belang dan wat je tekent!’

Dat knopen we in onze oren! Dank je wel voor je medewerking aan dit interview, Gertjan. De volgende keer gaan we naar Zeeland en maken we kennis met Christien van Driel.

 

USK interview: Gwen Glotin

Gwen ‘Me and my Lamy’ Glotin

door Linda Toolsema

Bij het Sketch Weekend begin juni jl. speelde Gwen Glotin een thuiswedstrijd: ze woont al bijna 20 jaar in Amsterdam. Gwen (48) komt oorspronkelijk uit Frankrijk en heet eigenlijk Gwenaëlle. Dat is een Bretonse voornaam, maar is te lang en ingewikkeld hier in Nederland. Inmiddels woont ze dus al bijna 20 jaar in Amsterdam met haar partner en hun twee kinderen. Hij is Nederlander, dus thuis wordt er vooral Nederlands gesproken, maar ook Frans – zeker door Gwen met de kinderen. Gwen is vertaalster en werkt freelance voor klanten in Duitsland en Frankrijk. Ze werkt voor bedrijven en vertaalt vooral marketing of technische teksten – geen literatuur!

Schetsboeken

Op de vraag wanneer ze begonnen is met urban sketching antwoordt Gwen: ‘Het heeft eigenlijk echt lang geduurd voordat ik het aandurfde! Ik vond het lang te moeilijk want het betekende buiten tekenen (aaaah, eng!) en gebouwen tekenen (aaaah, kan ik niet!).’ Ze begon in 2014 met het bijhouden van een schetsboek van haar dagelijks leven thuis. Ze tekende wel van observatie, maar binnenshuis, bijvoorbeeld een favoriete knuffel van de kinderen of een stoel.

Het allereerste startpunt was wel met urban sketching verbonden: Gwen kreeg het boek ‘The Art of Urban Sketching‘, van Gabriel Campanario. ‘Ik vond het geweldig en dacht meteen dat ik zoiets zou willen doen. Maar het leek veel te ingewikkeld, en eigenlijk onmogelijk, ver boven wat ik kon. Maar het gaf me wel zin om iets te doen met tekenen in het algemeen en ‘dingen van het dagelijkse leven tekenen’ in het bijzonder.’

Mijn favoriete schets 1: Spiegelgracht, Amsterdam, gezien vanaf café Hans & Grietje. Ik maakte deze tekening vorige winter, tijdens een moeilijke fase. Ik was toen tijdelijk gestopt met werken. Zelfs tekenen was niet meer vanzelfsprekend. Maar op deze dag lukte het. Het was heel koud buiten, maar ik zat binnen, het uitzicht door het raam was schitterend, heel Amsterdams, ik had geen last van mijn ‘wat als mensen zien wat ik teken’-problemen en ik genoot gewoon van wat ik zag buiten en wat ik tevoorschijn zag komen op het papier. Dit was in een A4 Stillman & Birn Alpha schetsboek, mijn lievelingsboek op het moment, met potlood, vulpen (mijn lieve lieve Pilot Falcon!) en aquarel (Daniel Smith).

Gwen ging online zoeken en kwam op de site van Koosje Koene (Sketchbook Skool) terecht, waar ze Koosjes art journaling cursussen ontdekte. Dat was love at first sight! Ze was meteen verslaafd en tekende meteen heel veel, en dagelijks, in schetsboeken. Maar niet buiten! Dat bleef heel eng. Deze drempel heeft Gwen beetje bij beetje genomen, eerst dankzij de opdrachten in de online cursussen van Sketchbook Skool, later door naar sketchcrawls van The Amsterdam Urban Sketchers te gaan. Het werd langzaam makkelijker, tekenen met een groep hielp heel veel. Ze ging ook steeds vaker in haar eentje in cafés zitten om te tekenen en sprak ook vaak met een vriendin af om samen te schetsen. Eerst tekende Gwen losse voorwerpen: haar kop koffie, flessen, de tas van iemand, planten… Toen opeens durfde ze mensen te tekenen en oooooh dat was ook love at first sight! – hoewel ze naar eigen zeggen eerst eindeloos veel raar uitziende mensen getekend heeft, vaak zonder benen of zonder handen.

Vervolgens begon ze ook de andere schetsers te tekenen, maar nog steeds niet of nauwelijks gebouwen, want ze dacht nog steeds dat ze dat niet kon. En in die tijd wilde ze dat ook niet, ze vond mensen tekenen veel leuker. Nog later ging Gwen ook buiten Amsterdam tekenen, omdat nieuwe USK groepen werden geboren in andere steden. Haar eerste echte urban sketch heeft ze bij zo’n uitstapje in Den Haag gemaakt, vermoedelijk in 2015, bij de eerste ontmoeting van de Den Haag groep. En vanaf dat moment vond ze dat heel erg leuk. Na het jarenlang veel mensen tekenen is ze opeens vorig jaar een nieuwe fase ingegaan en geniet ze nu ook heel veel van het tekenen van urban scenes – op locatie in Amsterdam, of in andere steden – er is sowieso genoeg keus.

Inkt!

Het favoriete materiaal van Gwen is inkt, inkt, en nog eens inkt! ‘Ik ben verliefd op inktlijnen. En op vulpennen. Tekenen met een vulpen is wat ik het liefst doe. Of met een brush pen. Meestal zonder potlood eerst, want het is zo speciaal en spannend om de inktlijn te zien verschijnen en niet zeker te weten wat daarmee gaat gebeuren!’

De eerste jaren heeft Gwen met een Lamy Safari vulpen getekend, met De Atramentis inkt. Vorig jaar heeft ze na lang aarzelen toch een dure vulpen gekocht, een Pilot Falcon met extra flexibele punt, en… ze kan niet meer zonder! ‘Hij kan heel mooie lijnen maken, van dun naar dik, heel leuk, ik word er niet moe van.’ Vooral voor portretten gebruikt ze ook vaak een Pentel Pocket Brush Pen, want de lijnen die daaruit komen zijn nog vloeiender en dat past goed bij portretten vindt Gwen. Het probleem is dat het niet altijd makkelijk is om daarmee de lijnen te krijgen die je wilt… Soms wil je een dunne lijn maar je drukt iets te veel en splash, je krijgt een grote inktvlek precies op de neus (van je tekening, niet van jouzelf – hoewel, dat kan ook gebeuren). Maar dat maakt het ook juist spannend!

Mijn favoriete schets 2: Nantes (Frankrijk), de tuin van mijn moeder. Deze is van vorige zomer. Dit is de tuin van mijn moeder, bij wat jarenlang het familiehuis was. Ik vond deze tekening al goed gelukt toen ik hem deed, maar nu is het nog dierbaarder geworden want het huis is net verkocht. Dat is ook een aspect van tekenen dat voor mij belangrijk is: mensen of plekken tekenen die persoonlijk belangrijk zijn (Stillman & Birn Alpha – maar kleiner, landschapformaat -, Pilot Falcon en aquarel).

Naast inkt gebruikt Gwen ook heel vaak aquarel, maar hoewel ze dat heel erg leuk vind, voelt het niet zo ‘eigen’ als inktlijnen. ‘Ik heb nog steeds het gevoel dat ik aquarel niet snap en dat ik maar wat doe. Maar het blijft leuk om te gebruiken en te oefenen!’ Eigenlijk houdt ze ook van tekenen met balpen en met kleurpotloden. Maar omdat ze vaak spontaan eerst haar vulpen of brushpen pakt, komt dat er niet vaak van. Gwen heeft meer ‘tekentijd’ nodig, vindt ze. Zeker nu ze tijdens het Amsterdam Sketch Weekend de workshop van Anne Rose Oosterbaan (‘Eerst kleur, dan tekenen’) heeft gevolgd. Hoewel dat ver buiten Gwens comfortzone was, heeft het een diepe indruk op haar gemaakt. Ze wil er nu verder mee experimenteren en proberen een weg te vinden om deze methode aan te passen zodat het bij haar past. Voor nu betekent dat oefenen met aquarel eerst (in plaats van beginnen met inktlijnen), zonder te weten wat ze ermee doet, maar dat vindt ze grappig en heel speels.

Vintage meubels

Hoewel Gwen het aan het begin erg spannend vond om op locatie te gaan tekenen, heeft ze er eigenlijk alleen maar positieve ervaringen mee. Het leukste aan buiten tekenen vindt Gwen het gevoel dat ze daarvan krijgt: vooral ontspanning. ‘Het maakt mijn hoofd lichter en schoner, ik ben dan alleen maar bezig met wat ik zie en wat ik op het papier krijg, dat is heel fijn. Ik gebruik tekenen eigenlijk als meditatie en therapie, en het werkt nu het best op locatie. Tekenen in het algemeen en vooral buiten tekenen is een geweldig medicijn!’

Mijn favoriete schets 3: Amsterdam, Café de Doelen, Kloveniersburgwal. Deze schets vind ik leuk omdat alles goed ging op deze dag. En omdat alles ook goed ging op het papier! En de mensen gingen niet weg! Nou ja, eigenlijk wel, de twee mensen links waren er niet toen ik begon, maar de vier mensen rechts waren mijn ‘target’ en ze bleven lang zitten. Daarna amuseerde ik mezelf met de details in de achtergrond. Mensen en details, dat is echt iets voor mij! Wat ik ook leuk vind is dat ik het in zwart en wit heb gelaten, behalve de lamp. Kleuren toevoegen vind ik leuk, maar altijd moeilijk, dat was dus een goede keuze. (Hahlnemühle watercolour schetsboek, Pilot Falcon vulpen en grijze Pentel brushpen, zowel puur als verdund met waterpenseel om verschillende grijstinten te krijgen).

Gwen geniet er ook van om nieuwe stappen te maken met urban sketching, en dit hele proces, de evolutie van ‘buiten tekenen is veel te eng’ naar ‘ik ben verliefd op tekenen op locatie’, maakt haar heel blij. De laatste, meest recente stap is dat ze nu zonder moeite tekent in haar eigen buurt. ‘Het lijkt misschien raar dat ik het lastig vond, maar dat was wel het moeilijkst. Het idee dat ik buren of mensen die ik ken tegen zou komen tijdens het tekenen vond ik heel lang helemaal niks.’ Maar vorig jaar begon ze naar een speciale winkel te gaan in haar buurt om te tekenen, en dat heeft een groot effect gehad. Het is een winkel voor vintage meubels en andere tweedehandse spullen, maar niet zo maar eentje. ‘Ik vond het daar zo mooi en de sfeer zo zen dat ik daar meteen graag wilde tekenen. Zo graag dat ik niet nadacht over de ‘ja maar dat is eng’ kwestie.’ Gwen vroeg de eigenares of ze mocht komen tekenen, en dat mocht – en ondertussen gaat ze daar regelmatig tekenen, met veel plezier. Gwen vraagt zich af of het echt ‘urban sketching’ is, zo in een winkel tekenen. Maar inmiddels is ze alweer een stap verder, ze tekent nu ook op andere plekken in haar buurt: in cafés, in een andere winkel voor vintage meubels (‘dat is blijkbaar mijn ding!’), in een koffie en theezaak… Dan tekent ze wat ze ziet in het café of de winkel, met of zonder mensen erbij, of het uitzicht uit het raam. Of het gebouw zelf. En de reactie van mensen is altijd heel lief en aardig. ‘Vaak vragen ze of ze een foto mogen maken of het op hun social media account mogen zetten. Dat is heel goed voor mijn zelfvertrouwen!’

Alles kan leuk zijn!

Als je Gwen vraagt wat of waar ze het liefste tekent, krijg je te horen: Mensen! Dat blijft spontaan haar eerste antwoord. Maar tegenwoordig vindt ze het leuk om mensen in hun omgeving te tekenen, dus niet meer losse mensen maar met de plek waar ze zich bevinden – en dat is vaak een café of een terras. Gwen houdt van details en kan met vreugde een paar uur, of meer, details toevoegen – vaak vindt ze het moeilijk om te weten waar te stoppen. Inmiddels tekent ze ook graag plekken, urban scenes dus, zelfs zonder mensen erbij! Wanneer Gwen op zoek is naar iets wat ze kan tekenen, wordt haar oog vaak aangetrokken door iets dat heel Nederlands is – ‘misschien omdat ik oorspronkelijk niet van hier ben en dus is de schoonheid van Amsterdam en van kleine, gewone Nederlandse details minder ‘gewoon’ voor mij. Dat kan een mooi Nederlands huis zijn, of de deur van een woonboot, of een groep fietsen… ‘

Mijn favoriete schets 4: Amsterdam, Javaplein, Vintage Markt. Dit is waarschijnlijk mijn lievelingstekening op het moment. Het is in mijn buurt, heel dicht bij huis, tijdens een vintage markt die om de drie à vier maanden wordt georganiseerd. Het was ook de eerste zonnige en redelijk warme dag van het jaar, ik kon buiten op een terras zitten, dat was heerlijk. De scene voor mij was ook precies wat ik leuk vind om te tekenen en het tekenen ging ook zo als ik het wou – wat niet altijd gebeurt! Deze tekening werd ook gebruikt online en in de lokale krant als promotie voor de volgende markt, dat maakt hem ook nog meer bijzonder voor mij! (Hahnemühle watercolour schetsboek, Pilot Falcon en aquarel).

Op het moment tekent Gwen het liefst in parken of langs het water, ze geniet dan van de rust van de locatie en van de rust van het tekenen. Maar ze heeft de afgelopen jaren ook heel vaak en veel in het Centraal Station in Amsterdam getekend, om te oefenen met mensen tekenen. En in het Rijksmuseum. Ze heeft niet echt tips voor mooie locaties: ‘Ik vind dat alles leuk kan zijn om te tekenen. Als je iets ziet waarvan je denkt ‘oooh, dat wil ik tekenen’, dan maakt het niets uit of het iets heel moois is of vrij gewoon, dan kan het niet misgaan – nou ja, de tekening zelf kan misgaan natuurlijk, maar het plezier in het tekenen niet. Euh, meestal niet!’ Op basis van haar recente ervaring heeft ze wel de volgende tip voor ons: ‘Ga bij jou in de buurt tekenen! Dat is heel leuk om nieuwe kennissen te maken en een nieuwe band met mensen en plekken te krijgen.’

Bedankt Gwen, voor je verhalen! De volgende keer maken we kennis met Gertjan Velthuizen.

USK interview: Lijn Hof

door Roger Klaassen

Dit is alweer het vijfde USK Interview – deze keer met Lijn Hof. We zijn erg verheugd dat zij vanaf volgende maand een column gaat schrijven voor het blog van Urban Sketchers Nederland. En daar heeft ze jullie bij nodig, zoals je kunt lezen in haar oproep aan het eind van het interview. Maar eerst maken we kennis met haar.

Lijn zit al haar hele leven zit in het boekenvak, eerst als jeugdbibliothecaresse en later als schrijfster van jeugdliteratuur en schrijfdocent. Haar boeken vallen regelmatig in de prijzen. In 2007 won ze een Gouden Griffel voor haar debuut ‘Een kleine kans’ en in 2014 won ze de Woutertje Pieterse Prijs voor haar boek ‘De regels van drie’.

Lijn woont in de Zaanstreek, dicht bij de polders en niet al te ver van de zee. ‘Ik teken graag in de buurt. Weilanden en wat bebouwing aan de horizon.’

Mijn favoriete schets 1: De kastanjeboom naast het huis moést ik tekenen. De gemeente had gezegd dat hij gevaarlijk was en om moest, en ik wist dat ik hem zou gaan missen. De gemeente deed vervolgens niets en een jaar later viel de boom net niet op mijn huis (het scheelde twee centimeter) en net niet op mijn hoofd (het scheelde een half uur). Stillman&Birn Beta, potlood, aquarelverf en een paar spatjes witte ecoline.

‘Kunst is altijd belangrijk geweest. Mijn vader was kunstverzamelaar, dus ik heb het van jongs af aan meegekregen. Later heb ik een aantal kunstgeschiedeniscursussen gevolgd. Ik ga graag en vaak naar musea.’

Urban Sketching

Lijn: ‘Als kind tekende ik veel. Ik maakte graag boekjes en schetste dagelijkse dingen, maar ik had ook een zeer levendige fantasie en verzon zelf van alles. En ik tekende eindeloos veel paarden. Na mijn twintigste was het over. Zo rond mijn zestigste (een jaar of twee geleden) pakte ik het tekenen weer op. Daar verlangde ik al een tijd naar. Ik volgde wat online cursussen en via het werk van Marc Taro Holmes, Shari Blaukopf en Felix Scheinberger raakte ik meer en meer geïnteresseerd in Urban Sketching. Eigenlijk was het precies wat ik graag wilde doen, ik wist alleen niet dat er een beweging was die zich daar mee bezighield.’

Mijn favoriete schets 2:Sint Annaparochie. We gaan regelmatig op fietsvakantie. Alles achterop, tentje mee. Dat vraagt om een niet te groot schetsboekje. In Sint Annaparochie waren we de enige kampeerders op de camping. Ik tekende het uitzicht vanaf onze tentplaats op het weitje. Moleskine aquarel schetsboekje, aquarelverf en kleurpotlood.

‘Als schrijfster ben ik geïnteresseerd in het verhalende aspect van schetsen. Ik zou wel wat meer straatrumoer willen tekenen. Het Urban Sketchers Symposium in Porto biedt me een mooie kans. Ik heb een aantal workshops gekozen die me een duwtje in de goede richting kunnen geven.’

Materialen & worstelen

‘Ik ben nog volop in de experimenteerfase. Mijn voorkeur gaat uit naar aquarel in combinatie met potlood of pen. Maar ik gebruik ook wel eens gouache, kleurpotloden of Oost-Indische inkt. En soms een mix. Ik teken in Stillman&Birn Alpha en Beta en in Moleskine pocket watercolour notebooks. Meestal met een Lamy Safari met Noodler’s lexington gray inkt.’

Mijn favoriete schets 3: Nijmegen. Het uitzicht vanuit Museum Het Valkhof. Met aquarel kleurpotloden in Stillman&Birn Alpha. Ik ben nog een beetje bang voor complexe onderwerpen, dus ik vond het stoer van mezelf, de Waalbrug. Geen natte materialen in het museum, dus alleen met aquarelpotlood en thuis een beetje water.

‘Ik zie mijzelf als een beginneling. Soms schrijf ik commentaar bij mijn schetsen, niet alleen over de plaatsen die ik teken, maar ook over het tekenproces zelf. Wat wil ik leren? Waar wil ik op letten? Niet scheuren! staat er hier en daar. Niet zelden eindig ik met een totaal verprutste schets. Op de een of andere manier blijf ik maar klooien en knoeien, terwijl ik wéét dat het tijd is om te stoppen. Of tijd om tevreden te zijn met wat het op dat moment is.’

Kleuterpaardje

Een leuke ervaring tijdens urban sketching: ‘Tijdens een Literatuurfestival in Slovenië nam mijn Sloveense uitgever me mee naar Lipica. Ik wilde graag de paarden daar tekenen. De uiterst jolige gids die ons rondleidde, tegen sluitingstijd, deed ontzettend veel moeite om me een goede tekenplek te bezorgen. Om haar in de maling te nemen tekende ik een soort kleutertekening van een paardje dat ik haar trots liet zien na afloop. “Bedankt voor alles,” zei ik. Ze wist niet waar ze kijken moest. “Eh…mooi”, zei ze. Daarna liet ik de echte schetsen zien. Het lijkt een beetje flauw als ik zo opschrijf, maar het was mijn manier om haar humor te beantwoorden en ze vond het een geweldige grap.’

‘Over het algemeen reageren de meeste mensen erg positief als ik zit te tekenen. Mijn ervaring is dat ze me met rust laten als ik zeer geconcentreerd zit te werken. Ik verdwijn en de tijd gaat ongemerkt voorbij. Als ik zelf wat losser ben, vaak tegen het eind van een schets, komen omstanders eerder een praatje maken. Soms gaan ze pal voor het onderwerp staan. “Ik snap niet hoe u het doet,” zei een mevrouw die het uitzicht totaal blokkeerde. “Knap, hoor.”‘

Mijn favoriete schets 4: Krommeniedijk. Een van de eerste buitenschetsen. Dierbaar vanwege een zeker beginnerslef, dat ik nu soms mis. Moleskine aquarel schetsboekje, potlood en aquarelverf.

Tips

Lijn vindt haar favoriete schetsplekken dicht bij huis. ‘De Zaanstreek is prachtig. Polders, weilanden, oude houtbouw, industrieel erfgoed en nieuwbouw. En de Zaan, natuurlijk. Neem bijvoorbeeld de Zaanbocht in Wormerveer, met uitzicht op de oude industriewand aan de overkant van het water. Ik overweeg een schetsgroep Zaanstreek/Waterland op te richten.’

Wil je meer weten over Lijn, bezoek dan haar website of volg haar op Facebook. De volgende keer maken we kennis met Gwen Glotin.

 

OPROEP!

Voor het weblog wil ik graag een serie schrijven over schetsen die verbonden zijn met een verhaal. Met een speciale plaats of een speciale gebeurtenis. Soms ontstaat een band met een plaats tijdens het schetsen. Omdat je intensief kijkt en verbinding maakt met je onderwerp. Soms is die verbinding er al en ben je juist daarom aan de schets begonnen. Zo tekende ik de kastanjeboom naast ons huis die omgehakt moest worden. Misschien heb je een lievelingsonderwerp of een lievelingsplek die je steeds opnieuw tekent. Misschien heb je een bouwproject getekend of juist de sloop van een huis. Een uitzicht, een bruiloft of een achtergelaten fiets.

Ik wil je graag interviewen over de achtergrond van één schets. Over het materiaal dat je gebruikte, de plek waar je was, over het verhalende aspect van tekenen. Je kunt me via Facebook een bericht sturen, ik zou het fijn vinden als je meedoet! Zit je niet op Facebook: stuur een mail naar de redactie van de USK website: roger.

USk interview: Leideke Steur

door Linda Toolsema

In dit vierde USk interview maken we kennis met Leideke Steur.

Leideke in actie.

Leideke Steur (56) woont in Rheden met haar man en volwassen studerende zonen. Ze werkt tegenwoordig als invalleerkracht, en is op zoek naar vast werk. Daarvoor was ze thuisblijfmoeder, en daarvoor fysiotherapeute.

Van kinds af aan was tekenen belangrijk voor Leideke. Ze heeft altijd ruimte gemaakt voor cursussen als etsen, modeltekenen en aquarelleren. In 2005 heeft ze de opleiding ‘Illustratief tekenen’ van het LOI afgerond, een stap in de richting van professioneel werken. Solo werken achter een tekentafel beviel echter toch niet. Toen heeft Leideke de stap naar het onderwijs gezet. En nu, met leservaring en bevoegdheid, maakt en geeft ze workshops urban sketching. Daarbij neemt ze mensen mee de straat op, de drempel over die ze zelf vaak niet nemen. En dan geniet ze van het plezier dat de cursisten hebben.

Mijn favoriete schets 1: Een vakantieschets uit 2016, in Mers-les-Bains aan de Franse kust. Leideke: ‘Deze schets koester ik omdat het een soort keerpunt markeert in mijn schetsen. Door het contact met Urban Sketchers wilde ik deze uitdagende huizenrij schetsen, waar ik eerder alleen een foto van zou maken. Bovendien heb ik om deze schets te maken de rest van het gezin op pad gestuurd met het verzoek mij aan het eind van de middag weer op te halen. Het heeft mij een verbrandde nek opgeleverd, contact met een Frans-Belgische schetser, en vrijwel onbegrijpelijke gesprekken met Franse voorbijgangers.’

Van picknicks tot sketchcrawls

Terugkijkend is Leideke al heel lang bezig met urban sketching, vooral op vakantie. Vanaf 1996 kreeg picknicken een belangrijke plaats in het vakantieritme. In het park of de speeltuin kwamen de kinderen uit de buggy en kon mams aan het schetsen…. mede-picknickers of het uitzicht of wat dan ook. In 2016 ontdekte Leideke Urban Sketchers Nederland op Facebook, en is ze naar de Nationale Sketchcrawl in Utrecht geweest. Dat was een superervaring, zoveel mensen met dezelfde hobby! Ze heeft daar Corinne van de Vorst leren kennen, die min of meer om de hoek woont, en diezelfde dag hebben beide dames al afspraken gemaakt om wekelijks samen te gaan tekenen. En dat doen ze nog steeds, elke dinsdag, inmiddels met zes tekenaars uit de omgeving van Arnhem. (Wil je eens mee tekenen? Neem dan contact op via Facebook met Leideke Steur van der Werf of Ingrid Terpstra.)

Mijn favoriete schets 2: Uitzicht op de St. Stevenskerk en de Grote Markt in Nijmegen, vanuit het restaurant bij de Hema. Deze schets van de Vierdaagse-stad werd geïnspireerd door de ‘Global sketchwalk challenge’ van 11 november 2017 (de wereldwijde 24-uurs sketchcrawl van Urban Sketchers ter gelegenheid van hun 10-jarig bestaan). Het was een hele uitdaging met al die daken en details, maar ook een dierbaar uitzicht voor Leideke vanwege de warme chocolademelk die ze daar van haar moeder kreeg na het shoppen.

Materialen

Leideke’s favoriete materiaal is altijd haar kleine aquareldoosje, een watervaste pen (Faber-Castell PITT artist pen, XS) en een vulpotlood. Tegenwoordig gebruikt ze af en toe een Lamy vulpen, maar dat is erg wennen. Leideke werkt graag in schetsboeken. In 2016 vulde ze de laatste pagina’s van haar trouwe vakantiedummy uit de dumpboekhandel – haar schetsmaatje sinds 2002. Nu neemt ze een Stillman & Birn Beta mee, in A4-formaat. Thuis werkt ze in een Hahnemühle Watercolour schetsboek (A5-formaat), dat ze ook voor cursisten aanschaft, maar helaas valt die nu bijna uit elkaar. Daarnaast heeft ze een simpel boekje met bruin papier, en boekjes met een hele mooie kaft met stof en kralen die eigenlijk niet voor schetsen bedoeld zijn. Ook gebruikt ze steeds vaker losse vellen papier van Fabriano Designo, omdat dat mooi helder is en lekker vloeit.

Mijn favoriete schets 3: Een van de universiteitsgebouwen in Wageningen, ‘het Forum’, getekend in februari 2018 met de dinsdaggroep. Wat Leideke aan deze schets bevalt is dat het een soort verhaal is van het gebouw. Het gebouw, het interieur én een beeld van de activiteiten die er plaatsvinden. Aangevuld met een beetje tekst. Dat maakt voor haar een schets compleet.

Gratis entree

Zoals we van de meeste schetsers horen, heeft ook Leideke eigenlijk alleen maar leuke ervaringen met het tekenen op locatie. Op vakantie verdiende ze een keer de entree voor een attractie (voor vier personen) met een tekening. Schetsend op een frisse dinsdag werd de schetsgroep bij kasteel Middachten buiten spontaan verwend met een kan koffie en koekjes. Deze groep heeft regelmatig schetsdagen met een verhaal. Meestal is dat na te lezen op de Facebook pagina van ‘The Gelderland Urban Sketchers‘. Mensen vinden het leuk je te zien schetsen, en als ze plekken herkennen in je schetsboek komen de verhalen helemaal los. Ook bijvoorbeeld op reis in Frankrijk, waar praten vaak met handen en voeten gaat.

Mijn favoriete schets 4: Groene straat in Rheden, januari 2018. Twee prachtige huizen moeten plaatsmaken voor uitbreiding van de supermarkt – het zal er vast niet fraaier op worden. Leideke: ‘Geschokt doordat het pandje ernaast al gesloopt is, ga ik er in mijn eigen dorp eens goed voor zitten. Ook al is het ijskoud, en vind ik het reuze spannend! Ik ben blij met de leuke reacties, zelfs nog weken later. Het smaakt naar meer, wat zou er nog meer kunnen verdwijnen in ons dorp, ik ga het schetsen!’

Sentiment en activiteiten

Leideke tekent graag gebouwen die haar om een of andere reden opvallen, en meestal wil ze er dan ook meer van weten. Momenteel werkt ze aan het thema ‘Sentiment in Rheden’. Die serie is begonnen met een mooi pandje dat gesloopt gaat worden, gevolgd door winkels waarvan Leideke vermoedt dat ze gaan verdwijnen omdat de eigenaar aardig op leeftijd raakt. Leuk is dat dorpsgenoten dat waarderen en ideeën aandragen. Daarnaast tekent Leideke graag mensen bij het uitoefenen van allerlei activiteiten, van picknick tot boogschieten of schapen scheren.

Wil je nog meer weten over Leideke en haar workshops? Neem dan eens een kijkje op haar site. Bedankt voor je medewerking aan dit interview, Leideke. De volgende keer ontmoeten we Marjolijn Hof.

USK Interview: Gerard Beekman

Gerard in actie tijdens de Nationale Schetsdag in Utrecht vorig jaar. Met bamboepen en acrylinkt tekent hij de Domtoren, stiekem gadegeslagen door een aandachtige toeschouwer.

door Roger Klaassen

In de derde aflevering van onze serie USK interviews is het woord aan Gerard Beekman, een van de initiatiefnemers van Urban Sketchers Gelderland.

Gerard woont in Arnhem en werkt al 16 jaar als begeleider van mensen met een verstandelijke beperking binnen de Stichting de Driestroom in Nijmegen. Gerard neemt het tekenen serieus: hij volgde een introductiecursus aan de toenmalige Kunstacademie in Arnhem en hij haalde een Vakdiploma Illustreren via de LOI. Naast het tekenen wil hij meer gaan schilderen met olieverf en acryl. En dat is nog niet alles: hij is ook digitaal gaan schilderen en tekenen.

Mijn favoriete schets 1: de Dom in Utrecht (fineliner en Windsor & Newton aquarelverf). Mijn eerste tekening op mijn eerste Nationale Schetsdag in 2016. Het evenement maakte veel indruk op me: zo veel urban sketchers bij elkaar! Het was een geweldige dag en werd gezellig afgesloten met een etentje. Leuke contacten gelegd.

USK Gelderland

Hoe ben je begonnen met urban sketching?

‘Op het internet zag ik het werk van Marc Taro Holmes. Zo leerde ik ook het begrip Urban Sketcher kennen, wat een wereldwijd fenomeen bleek. Ook in Nederland was men actief, maar er was nog geen groep in Gelderland. Deze heb ik opgezet in maart 2016 en samen met Ingrid Terpstra organiseer ik nu sketchcrawls. The Gelderland Urban Sketchers bestaan nu dus twee jaar. Inmiddels zijn we 135 leden en diverse sketchcrawls verder.’

‘We hebben sketchcrawls georganiseerd op verschillende plaatsen in Arnhem: Park Sonsbeek, rond het nieuwe station, de Korenmarkt, het Marktplein en het St. Elisabeth Gasthuis. Op 21 april gaan we naar Doesburg – we willen meer sketchcrawls buiten Arnhem organiseren.’

Mijn favoriete schets 2: Gelredome (fineliner en Windsor & Newton aquarelverf). De thuisbasis van Vitesse is een mooi stadion om te tekenen. Tegen de dijk, jas tussen de struiken op de grond en tekenen maar.

‘Soms ga ik wel eens alleen op pad maar sketchcrawls zijn altijd inspirerend en leerzaam, vooral als we op het eind elkaars werken bekijken. Dat blijft een feestje.’

Materialen

‘Om te tekenen gebruik ik verschillende soorten pennen. Fineliners: Faber Castel, Uniball, Pigma Pen en Pigma Micron. Vulpennen: Lamy Safari, Sailor Fude met Platinum Carbon Black inkt. Wat ik ook fijn vind tekenen is met een bamboepen en acrylinkt.’

‘Ik kleur mijn tekeningen met aquarelverf. Ik werk met aquarelpenselen van Da Vinci, de maten 8 en 12. En ook met brushpennen en waterbrushes, de penselen een waterreservoir in zit. Meestal maak ik eerst een tekening die ik daarna kleur, maar de laatste tijd begin ik ook wel met kleurvlakken en ga ik daarna pas tekenen. Dat geeft een verrassend resultaat.’

Mijn favoriete schets 3: Huissen. Ik herinner me nog goed het moment dat ik deze tekening maakte: er lag sneeuw maar door een zonnetje was het niet koud. In 20 minuten maakte ik deze tekening. Ik leerde dat het weglaten van details voor een rustige blik op de tekening zorgt. Weglaten was ook praktisch: zo suggereerde ik sneeuw.

‘Het papier: tekenen doe ik vaak op losse blaadjes die ik met klemmetjes vastzet op een tekenbord. Het papier dat ik gebruik is Carbon Mix Media en Archer aquarelpapier 300 gr cold pressed. Ook gebruik ik wel Moleskine boekjes.’

‘Naast tekenen wil ik ook eens gaan schilderen in de open lucht. Dit deed ik meestal binnen in een atelier of thuis.’

Mijn favoriete schets 4: Tijdens een sketchcrawl in Arnhem 2016 liep ik langs de Rijnkade. Mijn blik viel op de Mandelabrug. Vooral de tekst op de brug was opvallend.

Urban sketching in de praktijk

Gerard heeft geen vervelende ervaringen gehad tijden het op locatie tekenen, maar deze situatie zal voor iedere urban sketcher herkenbaar zijn: ‘We hebben een keer in de bittere kou getekend in het Openluchtmuseum in Arnhem. Door de harde wind viel mijn veldezel wel drie keer om. Ik heb stug doorgezet, maar het was veel te koud.’

De kou in het Openluchtmuseum in Arnhem.

Leuke gebeurtenissen daarentegen, die heeft Gerard vaak meegemaakt. ‘Zo is een tekening die ik maakte tijdens een sketchcrawl in het Park Sonsbeek in Arnhem van de Witte Villa terechtgekomen op een uitnodigingskaart voor een huwelijk.’

De trouwkaart met de Witte Villa.

‘Ook de uitwisseling met USK Kuching (Maleisië) vond ik een mooie ervaring en voor herhaling vatbaar.’ Dit was een uitwisseling tussen twee Urban Sketchers groepen, waarbij twee tekenaars aan elkaar werden gekoppeld – een in Nederland, een in Kuching. Ze stuurden elkaar een urban sketch ansichtkaart.

‘Het leukste is als mensen je een thermoskan koffie geven en dan zeggen ‘Teken maar lekker door ik kom zo weer even kijken’. Dat zijn de mooiste momenten voor een urban sketcher. Ik heb nu twee keer meegedaan aan de Nationale Schetsdagen in Utrecht en ik verheug me op Amsterdam.’

Mijn favoriete schets 5: Openluchtmuseum. Deze tekening is gemaakt in de bittere kou, de gevoelstemperatuur moet wel -15 geweest zijn! Veel wind ook. De opzet maakte ik met Van Dyk Brown acrylinkt, de kleuren heb ik later thuis aangebracht.

Wat of waar teken je graag? En heb je tips voor mooie locaties om te tekenen?

‘Ik teken het liefst historische gebouwen zoals kerken, molens, kastelen en oude historische panden of steegjes. Maar ik teken ook graag bruggen, stations, stadions en panorama’s. Arnhem blijft een mooie stad om te tekenen, maar onze volgende sketchcrawl in Doesburg lijkt me ook een uitdaging. Andere plaatsen die we wellicht gaan bezoeken met de Urban Sketchers Gelderland zijn Nijmegen, Zutphen, Oosterbeek en Wageningen.’

‘Mijn tips: rondom het Centraal Station van Arnhem is het goed tekenen. Moderne architectuur is uitdagend. En bovenop Rozet (bibliotheek) heb je een prachtig uitzicht over de stad.’

Mijn favoriete schets 6: de Rozet in Arnhem. Vanaf dit cultureel gebouw (bibliotheek, muziekoefenruimte, café) heb je op de bovenste verdieping een prachtig uitzicht. Eén van mijn mooiste tekeningen, door de strakke lijnvoering en het minimalistische kleurgebruik.

Hartelijk dank voor je deelname aan dit interview, Gerard! De Urban Sketchers Gelderland zijn te vinden op deze Facebook-pagina. De volgende keer hebben we nog een urban sketcher uit Gelderland: Leideke Steur.